Koude winter stuwt energieprijzen
Aan het begin van 2025 zorgde koud winterweer voor een hogere vraag naar zowel elektriciteit als gas. De lagere temperaturen verhoogden de stroomvraag, terwijl de windproductie regelmatig achterbleef. Hierdoor stegen de stroomprijzen op de termijnmarkt aanzienlijk en bereikte het jaarcontract 2026 in februari het hoogste niveau van het jaar. Ook de gasprijzen liepen op. Het koudere weer, lagere gasexporten en beperkte windproductie leidde tot meer opnames uit de Europese gasopslagen. Deze daalden hierdoor tot circa 39% eind februari. Geopolitieke onrust tussen Oekraïne en Rusland zorgde voor extra opwaartse prijsdruk.
Zonne-energie en volatiliteit
In maart en april zorgde uitzonderlijk zonnig weer voor een versterkte invloed op de energieprijsontwikkeling. Als gevolg van meer zonne-energie ontstonden meerdere negatieve uurprijzen op de elektriciteitsmarkt. Tegelijkertijd zorgden geopolitieke spanningen tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten voor verhoogde volatiliteit op de termijnmarkten. Op de gasmarkt zorgde een lagere LNG-vraag in Azië tijdelijk voor extra aanbod in Europa. Dit zorgde voor neerwaartse prijsdruk.
Hernieuwbare energie en onderhoudswerkzaamheden
De sterke groei van hernieuwbare energie in mei drukte de stroomprijzen en zorgde voor een uitzonderlijk hoog aantal negatieve uurprijzen op 11 mei. Tegelijkertijd daalde het jaarcontact 2026 naar het laagste prijsniveau sinds april 2024. Daarna kwam de prijs onder druk te staan door de handelsoorlog tussen Amerika en China. De geplande onderhoudswerkzaamheden aan Noorse gasinstallaties zorgden voor een tijdelijk lager gasaanbod, wat leidde tot hogere gasprijzen op de dagmarkt.
Hitte op meerdere fronten
Begin juli ging Noordwest-Europa gebukt onder een hittegolf. Dit zorgden op de elektriciteitsmarkt voor een stijgende vraag naar koeling. Door het gebrek aan windenergie deed men vaker beroep op conventionele energiecentrales om aan de hogere stroomvraag te voldoen. Spanningen in het Midden-Oosten, met name rond de Straat van Hormuz, zorgden voor tijdelijke prijsstijgingen op de gasmarkt. Deze waterweg tussen het Arabisch schiereiland en Iran is een belangrijke scheepvaartroute voor onder meer LNG-transporten vanuit Qatar. De aankondigingen van een wapenstilstand leidden tot meer rust op de markt.
Zomerhitte en seizoenseffecten
De zomermaanden werden gekenmerkt door aanhoudend hoge temperaturen. Dit leidde tot een tijdelijke stijging van de stroom- en gasprijzen, door een hogere vraag naar koeling en een lagere windproductie. Tegelijkertijd bleef de totale gasvraag echter relatief beperkt, mede door lagere industriële activiteit tijdens de vakantieperiode. In deze periode werden LNG-transporten vaker richting Azië gestuurd; door de seizoensmatig lagere vraag in Europa had dit echter een beperkte impact op de Europese markt.
Seizoensovergang en windenergie
Vanaf september nam de vraag naar emissierechten toe richting de compliance-deadline, wat termijnprijzen ondersteunde. Tegelijkertijd zorgde een sterke toename van windenergie voor negatieve stroomprijzen. Begin oktober werd zelfs het enige negatieve daggemiddelde van 2025 geregistreerd. Op de gasmarkt nam de vraag toe door koeler herfstweer en een afgenomen invloed op de energiemix van zonne-energie. Injecties in gasopslagen vertraagden en er vonden tijdelijk netto-onttrekkingen plaats, wat lichte opwaartse druk op de gasprijzen veroorzaakte. Zorgen bleven echter uit.
Stabilisatie van de energiemarkt
In het najaar verbeterde de beschikbaarheid van Franse kerncentrales aanzienlijk, wat het elektriciteitsaanbod in Noordwest-Europa vergrootte. Hierdoor bleef verdere stijging van stroomprijzen uit. Geopolitieke spanningen namen toe na een Oekraïense drone-aanval en de inbeslagname van een tanker door Iran bij de Straat van Hormuz. Aan het einde van november nam het optimisme toe toen het Amerikaanse vredesplan werd ingekort van 28 naar 19 punten.
Mild weer drukt energieprijzen
De eerste drie weken lagen temperaturen vaak boven gemiddeld en werden warmterecords gemeld (7–10 december). Samen met robuust windaanbod leverde dit lagere dagmarktprijzen op. Tegelijk daalde de kolenprijs naar het laagste niveau sinds februari 2024 door mild weer, veel wind en gunstiger gasinzet. Het aanbod van kolen in Europa was gedurende 2025 sterk en de vraag relatief laag. Prijsinvloeden ontstonden vooral door de ontwikkelingen op de gasmarkten. De CO₂-prijs steeg door een dalend aanbod richting feestdagen en het geplande minder aantal veilingen in 2026. Hierdoor kochten veel handelaren ook rechten in voor langere termijn. De prijs voor emissierechten liep op tot boven € 85/ton tot het hoogste prijsniveau in twee jaar. De dagmarktprijs voor gas daalde eind 2025 door sterke LNG-aanvoer, stabiele Noorse pijpleidingstromen, mild winterweer en hoge windproductie; daggemiddelden kwamen op meerdere dagen zelfs onder €ct 26,00/m³. Op de termijnmarkt zakte het jaarcontract 2026 op 16 december naar €ct 25,32/m³, het laagste niveau sinds maart 2022
Conclusie: energieprijsontwikkeling 2025
De energieprijsontwikkeling 2025 laat zien hoe sterk gas- en stroomprijzen afhankelijk zijn van weer, geopolitiek en marktdynamiek. Hernieuwbare energie zorgde regelmatig voor neerwaartse prijsdruk en drukte de dagmarktprijzen tijdens de zomerse middaguren sterk naar beneden, terwijl gasprijzen gevoelig bleven voor mondiale ontwikkelingen. Voor bedrijven en energieverbruikers benadrukt 2025 opnieuw het belang van een doordachte energiestrategie.
Inkoopspreiding
Samen versnellen we uw weg naar klimaatneutraal ondernemen.
Wilt u weten hoe uw bedrijf slim kan inspelen op energiemarkt en aan de slag kan met duurzame energie?
